Przełomowa powieść historyczna, która w 1984 roku przyniosła José Saramago — późniejszemu laureatowi Literackiej Nagrody Nobla — międzynarodowy rozgłos i powszechne uznanie.

„Baltazar i Blimunda” to wielowarstwowa opowieść, w której historia, realizm magiczny i romans przeplatają się z ostrą krytyką nierówności społecznych. Saramago zderza bezduszną potęgę Kościoła i Państwa z mającą moc odkupienie siłą ludzkiej miłości, tworząc poruszający hołd dla tych, o których oficjalna historia wolała zapomnieć.

W osiemnastowiecznej Portugalii król Jan V nakazuje wzniesienie monumentalnej budowli sakralnej jako wotum dziękczynne za narodziny prawowitego dziedzica. Kompleks w Mafrze, łączący bazylikę, pałac królewski i klasztor, ma dorównywać splendorem i przepychem Watykanowi. Dumny władca nie liczy się z kosztami, a najmniej warte są dla niego zdrowie i życie tysięcy bezimiennych budowniczych, którzy wznoszą symbol jego potęgi (a może pychy i bezduszności?), by na wieki zapisać jego nazwisko na kartach historii i w ten sposób zapewnić mu nieśmiertelność.

W cieniu tej gigantycznej budowy toczy się codzienne życie zwykłych ludzi naznaczone ciężką pracą i bogobojnością strzeżoną przez inkwizytorów. Czy w takich warunkach można marzyć, kochać i realizować swoje pragnienia? Troje wyrzutków społecznych: Baltazar – okaleczony na wojnie żołnierz, Blimunda – córka czarownicy, obdarzona darem dostrzegania ludzkiej woli i przenikania tajemnic skrywanych pod skórą oraz genialny duchowny-wizjoner, brat Bartłomiej, udowadniają, że tak. Dzięki passaroli – latającej maszynie napędzanej skomplikowanym, alchemiczno-mistycznym łańcuchem wzajemnego przyciągania łączącym siły natury z niezwykłą ludzką energią – tworzą prywatny raj, z perspektywy którego spoglądają na absurd i okrucieństwo rządzonego przez inkwizycję świata.

Napisana w unikalnym, hipnotyzującym stylu powieść zachwyca błyskotliwą ironią, głębokim humanizmem i nieprzemijającą prawdą o potędze ludzkiego ducha, który potrafi wznieść się ponad ograniczenia swoich czasów.